Kliknij, aby doda stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzie księga gości napisz do nas
WOΜMIN

Cmentarz 篡dowski w Wo這minie znajduje si w po逝dniowej cz窷ci miasta, przy ul. Andersa, dawnej ul. 奸epej. Data za這瞠nia nie jest znana, prawdopodobnie powsta w XIX w. Cmentarz zajmuje teren o powierzchni 0,55 ha.

W "Roczniku Wo這mi雟kim" (t. II, 2006) zamieszczono zdj璚ie, wykonane na cmentarzu w latach 30. XX w., pochodz帷e ze zbior闚 Heleny i J霩efa Pir鏬闚. Przedstawia ono tr鎩k m這dych ludzi siedz帷ych mi璠zy nagrobkami. Jest to jedna z nielicznych fotografii, na kt鏎ych utrwalono wygl康 cmentarza.

Przybli穎na lokalizacja cmentarza 篡dowskiego w Wo這minie na planie miasta z 1983 r.
Przybli穎na lokalizacja cmentarza na planie miasta z 1983 r. (廝鏚這: Karta Cmentarza)

Dewastacja cmentarza rozpocz窸a si podczas drugiej wojny 鈍iatowej i by豉 kontynuowana przez kolejne dziesi璚iolecia. Niekt鏎zy mieszka鎍y wspominaj, 瞠 po wojnie ko軼i z cmentarza pada造 逝pem student闚 medycyny. W 1957 r. dzia豉cze Towarzystwa Spo貫czno-Kulturalnego 砰d闚 w Polsce w li軼ie skierowanym do Prezydium Rady Narodowej w Wo這minie alarmowali, 瞠 na terenie cmentarza "znajduj si rozrzucone czaszki ludzkie i nagrobki". Autorzy listu domagali si "natychmiastowej ingerencji ze strony Rady Narodowej, by nie dopu軼i do straszliwego bezczeszczenia zmar造ch i skompromitowania dobrego imienia Polski Ludowej". P騧niej grunt cmentarny zosta cz窷ciowo zabudowany. Jak wynika z dokumentacji sporz康zonej w latach 90. przez pracownika warszawskiego oddzia逝 Pa雟twowej S逝瘺y Ochrony Zabytk闚, "do lat 70-tych cmentarz by ogrodzony, znajdowa這 si na nim kilka nagrobk闚. Podczas budowy ul. 奸epej cmentarz rozkopano, nagrobki "znik造". Obecnie widoczne s jedynie fragmenty murarki kom鏎 nagrobnych". Potwierdza to jeden z by造ch mieszka鎍闚 Wo這mina, kt鏎y w li軼ie do naszej redakcji napisa: "Jako dziecko cz瘰to by貫m na cmentarzu. Cmentarz mia kszta速 prostok徠a, d逝窺zym bokiem przylega do ul. 奸epej i ko鎍zy si na naturalnej granicy dzia貫k. Kirkut by po這穎ny na naturalnej g鏎ce piaszczystej. Kirkut w Wo這minie by w doskona造m stanie do lat sze嗆dziesi徠ych. By這 na nim kilkadziesi徠 macew w dobrym stanie, pomi璠zy nimi bieg豉 wydeptana 軼ie磬a po przek徠nej i do czasu zniszczenia nikomu te groby nie przeszkadza造. Pami皻am, 瞠 raz spotka貫m przy jednej z macew cz這wieka odwiedzaj帷ego gr鏏 swoich bliskich. Cmentarz zosta zniwelowany na polecenie jednego z pracownik闚 闚czesnej Gminy Wo這min przez wywiezienie na budow okolicznych dr鏬 piasku z tej g鏎ki. Do reszty zosta zdewastowany w latach siedemdziesi徠ych przez rodzin K. i innych s御iad闚".

Wo這min - cmentarz 篡dowski Wo這min - cmentarz 篡dowski Wo這min - cmentarz 篡dowski Wo這min - cmentarz 篡dowski
Wszelkie naziemne 郵ady cmentarza uleg造 zatarciu. Granice obszaru grzebalnego s nieczytelne. Przez poro郾i皻y krzakami teren przechodz polne drogi, cmentarz stanowi nieoficjalne wysypisko 鄉ieci i gruzu. Konieczne jest podj璚ie dzia豉 na rzecz uporz康kowania cmentarza oraz wzniesienia w tym miejscu stosownego pomnika.

tekst & zdj璚ia: K. Bielawski
毒鏚這:
AAN, Ministerstwo Gospodarki Komunalnej, sygn. 885/9/57, Decyzje o zamkni璚iu cmentarzy i przeznaczeniu ich na inny cel w wojewodztwie warszawskim, k. 182-189.
T. Lewicki, Karta cmentarza, [bdw] 1998.

Poszukujemy wszelkich informacji o 砰dach z Wo這mina i ich cmentarzu.
Czekamy te na relacje os鏏, kt鏎e pami皻aj ten cmentarz z okresu przed II wojn 鈍iatow.
Teksty i zdj璚ia s chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materia堯w mo磧iwe wy陰cznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.
strona główna cmentarze warto wiedzie księga gości napisz do nas