Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
MIŃSK MAZOWIECKI    

Na przestrzeni wieków istniały w Mińsku Mazowieckim dwa cmentarze żydowskie. Pierwszy z nich mieścił się w zachodniej części miasta, w okolicach dzisiejszej ul. Kazikowskiej. Obecnie na jego terenie znajduje się budynek szkoły.

Drugi cmentarz został założony w rejonie dzisiejszych ulic Cichej i Dąbrówki około 1870 r. (na planie miasta z 1863 r. istnieje wciąż tylko pierwsza z żydowskich nekropolii). Zajmuje on obszar około 1,05 hektara i ma kształt zbliżony do prostokąta o przybliżonych wymiarach 150 na 60 m. Teren otoczony jest ogrodzeniem z siatki i kolczastymi krzewami, a wejście znajduje się od strony północno-zachodniej.

Łącznie przetrwało kilkaset macew, ustawionych w rzędach o kierunku północny-wschód - południowy-zachód. Większość nagrobków ma formę tradycyjnych pionowych płyt o półkolistym zwieńczeniu. Inskrypcje na nich pisane były przede wszystkim w języku hebrajskim. Istnieje tylko kilka macew z napisami polskimi lub w jidisz. Przez długi okres istnienia nekropolii przestrzegano podziału na kwatery męskie i żeńskie. Zasadę tą porzucono w kresie międzywojennym. W części południowo-zachodniej znajdują się zbiorowe mogiły Żydów rozstrzelanych w 1942 i 1943 r. przez Niemców. Groby te nie są jednak oznaczone.

21 sierpnia 1967 r. - w dwudziestą piątą rocznicę rozpoczęcia likwidacji mińskiego getta - odsłonięto na cmentarzu pomnik. U jego stóp leży granitowa tablica z dwujęzycznym - polskim i żydowskim napisem: "Pomnik ten poświęcony jest pamięci ludności żydowskiej Mińska Mazowieckiego i okolic w liczbie 5500 mężczyzn, kobiet i dzieci zamordowanych w latach 1939-1945 przez ludobójców hitlerowskich. Cześć pamięci męczenników".

Najstarszy zidentyfikowany nagrobek pochodzi z 1878 r. i upamiętnia Icchaka syna Mosze. W pobliżu pomnika ofiar Zagłady znajduje się grób cadyka Jakowa z Mińska Maz. syna Szymona z Zawichostu, zm. 23 Adar 5662 (2 marca 1902 r.). W dalszej części cmentarza zachowała się także macewa jego matki, zmarłej w 1883 r. Dwory Miriam córki Szloma Chaima z Kiejdan, potomkini Mordechaja z Lachowicz, Aszera ze Stolina, Aharona z Karlina, Szlomo z Karlina i Chachama Cwi z Amsterdamu.

W 2007 roku dzięki staraniom osób związanych z Gminą Żydowską w Warszawie, cmentarz żydowski w Mińsku Mazowieckim doczekał się szczegółowej inwentaryzacji. Spis nagrobków został opublikowany na stronie internetowej http://cemetery.jewish.org.pl/list/c_14.

Warto wiedzieć, że na cmentarzu żydowskim w Warszawie w kwaterze 57 znajduje się grób Altera Izraela Symeona syna Jakowa (1874-1932), znanego cadyka, działającego w Mińsku Mazowieckim oraz w Warszawie. Kliknij tu by zobaczyć zdjęcie jego ohelu.

tekst: Małgorzata Frąckowiak & K. Bielawski
zdjęcia: K. Bielawski

Bibliografia:
Eleonora Bergman i Jan Jagielski "Cmentarz żydowski w Mińsku Mazowieckim.
Historia i stan istniejący. Wstępna charakterystyka"

Janusz Kuligowski "Z dziejów osadnictwa żydowskiego w Mińsku Mazowieckim"
Stanisław Zienkiewicz "Likwidacja getta w Mińsku Mazowieckim"

Mińsk Mazowiecki - macewa na cmentarzu żydowskim
kamień nagrobny na cmentarzu w Mińsku Mazowieckim
macewy - Mińsk Mazowiecki
Mińsk Mazowiecki - kirkut macewa ze świecznikiem
cmentarz żydowski - Mińsk Mazowiecki
cmentarz żydowski - Mińsk Mazowiecki cmentarz żydowski - Mińsk Mazowiecki cmentarz żydowski - Mińsk Mazowiecki
cmentarz żydowski - Mińsk Mazowiecki cmentarz żydowski - Mińsk Mazowiecki cmentarz żydowski - Mińsk Mazowiecki cmentarz żydowski - Mińsk Mazowiecki
Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Mińska Maz. i ich cmentarzach.
Czekamy też na relacje osób, które pamiętają te cmentarze z okresu przed II wojną światową.
Teksty i zdjęcia są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas