Kliknij, aby dodać stronę do ulubionych
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas
KRAŚNIK

Gmina żydowska w Kraśniku posiadała trzy cmentarze. Najstarszy z nich powstał w XVI wieku przy obecnej ul. Podwalnej i funkcjonował do XVII wieku. Kolejna nekropolia została założona w drugiej połowie XVII wieku pomiędzy dzisiejszymi ulicami Strażacką i Ogrodową. Oba powyższe cmentarze uległy dewastacji w latach drugiej wojny światowej. Podobnie jak w innych miejscowościach, także w Kraśniku nagrobki wykorzystano do utwardzania ulic i prac budowlanych. Wszelkie naziemne ślady cmentarzy zostały całkowicie zatarte. Po wojnie teren pierwszego cmentarza zabudowano, na drugim urządzono park.

teren cmentarza żydowskiego przy ul. Strażackiej pomnik na cmentarzu żydowskim w Kraśniku
Teren cmentarza żydowskiego przy ul. Strażackiej (foto: Jacques Lahitte, Piotr Epegeiro)
Chronologicznie ostatni cmentarz żydowski w Kraśniku założono około 1840 r. przy obecnej ul. Szewskiej. Jego powstanie było związane z wydanym przez miasto poleceniem przenoszenia miejsc pochówku poza teren zabudowany. Działka cmentarna była stopniowa powiększana i ostatecznie osiągnęła powierzchnię 18164 m kw. i kształt zbliżony do litery L. Podczas drugiej wojny światowej na terenie cmentarza NIemcy rozstrzelali setki osób, a ich ciała pogrzebano w zbiorowych mogiłach. W 1946 r. członkowie miejscowego Komitetu Żydowskiego - m.in. Jankel Farber i Izrael Kron - oznakowali grób ofiar Zagłady i wznieśli na nim pomnik.
Odsłonięcie pomnika na cmentarzu żydowskim w Kraśniku

Źródło: Księga Kraśnika ( Sefer Krasnik )

Zbigniew Wichrowski z Muzeum Regionalnego w Kraśniku w wypowiedzi udzielonej redaktorowi "Gazety Powiatowej Głos" tak opisuje powojenne losy kraśnickiego cmentarza t: "Kirkut był w miarę zadbany do lat siedemdziesiątych, kiedy to miał swojego dozorcę, dbano o jego wygląd, koszono trawę. Opiekowała się nim gmina wiejska Kraśnik. Niestety w latach dziewięćdziesiątych poszedł w całkiem zapomnienie". Obecny jego stan jest bardzo zły. Przetrwała znaczna część starego, betonowego muru oraz nieustalona liczba nagrobków, jednak w okresie wegetacji gęste zarośla praktycznie uniemożliwiają dostęp do wielu miejsc na cmentarzu. W południowo-wschodniej części cmentarza znajduje się zbiorowa mogiła i pomnik ofiar Zagłady, wokół którego zgromadzono dziesiątki potłuczonych macew. Pożądane byłoby: wykarczowanie zarośli, zabezpieczenie leżących luzem fragmentów nagrobków poprzez przytwierdzenie ich do specjalnie w tym celu wzniesionego muru oraz wykonanie szczegółowej inwentaryzacji zachowanych macew i umieszczenie spisu na stronie internetowej.

W 2018 r., dzięki staraniom potomków rodziny Steckich z Kraśnika oraz Fundacji Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego, odnowiono pomnik ku czci ofiar Zagłady. Uroczystość odsłonięcia odbyła się 18 października 2018 roku.

Z całą pewnością do dziś wiele macew znajduje się w różnych punktach miasta. W czerwcu 2013 r. trzy fragmenty nagrobków odnaleziono na ul. Szewskiej, około 200 metrów od nowego cmentarza. Inną macewę - znalezioną w trakcie prac ziemnych w rejonie ul. Wesołej i ul. Podwalnej - przechowuje na swojej posesji pragnący zachować anonimowość mieszkaniec Kraśnika.


tekst: K. Bielawski
Osobom zainteresowanym historią Żydów w Kraśniku
polecamy odwiedzenie poniższych stron:
www.sztetl.org.pl
Kraśnik - historia gminy żydowskiej
Śladami zabytków kultury żydowskiej na Lubelszczyźnie
Księga Pamięci Kraśnika
Dział o cmentarzach w Kraśniku przygotowano
przy wsparciu ze strony San Francisco Bay Area Jewish Genealogical Society
Kliknij tu, by obejrzeć film nagrany na cmentarzu

Cmentarz żydowski w Kraśniku w obiektywie Piotra Epegeiro
Kraśnik, cmentarz żydowski. Pomnik ku czci ofiar Zagłady Kraśnik, cmentarz żydowski. Pomnik ku czci ofiar Zagłady Kraśnik, cmentarz żydowski. Pomnik ku czci ofiar Zagłady Kraśnik, cmentarz żydowski. Odnowiony pomnik ku czci ofiar Zagłady
Kraśnik - macewa z lwami Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim macewa kobiety Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim
Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim
Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim Kraśnik - kość na cmentarzu żydowskim
Kraśnik - ognisko na cmentarzu żydowskim Kraśnik - macewy na cmentarzu żydowskim macewa z polichromią macewa z polichromią
Poszukujemy wszelkich informacji o Żydach z Kraśnika i ich cmentarzach.
Czekamy też na relacje osób, które pamiętają te cmentarze z okresu przed II wojną światową.
Teksty i zdjęcia są chronione prawem autorskim.
Wykorzystanie materiałów możliwe wyłącznie po uzyskaniu pisemnej zgody Redakcji.
strona główna cmentarze warto wiedzieć księga gości napisz do nas